гариф ахунов хэзинэ инша

Ответ от Вахит Шавалиев[гуру]
40. Г. Ахунов "Идел кызы". Г. Тукай премия лауреаты тат халык язучысы, күп романнар авторы. Г. А. 1925е. Арча р-ны Өчиле ав-да крестьян гаиләсендә туа. Әтисен кулаклар үтерә, күрше авылда 7ел. мәктәпне тәмамлый. Арча педучил-да укый. Яза башлый. 1 нче хикәясе "Галләм сорау бирә". Очерклар, мәкаләләр яза "Совет әд-ты" җурн. эшли. Әлмәт шәһәрендә яши. Үзе исән чакта 4томлыгы чыга. 1нче- романнар ("Идел кызы", "Хәзинә", "Хуҗалар"), 2-повестьлар, 3-хикәя, очерклар, 4-пьесалар - "Идел кызы" грилогиясе-иң зур әс-нән берсе. Чор тенденциясе-совет власте урнашып килгән һәм аңа зур өметләр баглаган ел-р якты һәм бәхетле киләчәкне бары коммунизм аша гына күрү ел-ры ачык чагылган һәм социализм методына тарихи чынб-тагы образны революцион үсештә күрсәтү тулысынча буйсынган әдәби, тарихи матур әд-т әсәре. Бу әсәрдә тат дөньясы гына түгел, бөтен ил кичергән зур тарихи вакыйгалар сурәтләнә: революциягә кадәрге феодаль татар җәмгыяте, ачлык ел-ры, беренче бөтендөнья сугышы, 1 нче рус. револ-се, Бөек Октяб рев-се, Совет власте урнашу ел-ры, шәхес культы чоры, БВС. Мондый зур вакыйгалар әлбәттә күләмле әсәр таләп итә. "Идел кызьГ-еллар буена иҗат ителә, 3 китап булып чыга. Ләкин әсәрнең үзәк героинясы халык өметләнгән "Идел кызы" дәрәҗәсенә үк күтәрелә алмый. Әсар башында буранлы төнне Габбас Хәзрәт йокысыз үткәрә, чөнки аның хатыны Шәмсениса абыстай бала таба, кызы Нурия әнә шул тамыры б/н җиргә береккән, бөтен тормышын авыл б/н , үз кул көче б/н бәйләгән, оста куллы, тырыш, Иҗ-Бубыйда белем алып., казак далаларында мөгаллимлек иткән крестьян. Габбас Хәзрәт кызы Нурия-трилогиянең героинясы-Идел кызы. Бу кешеләр авыр сынауларга дучар ителәләр. Заман шаукымы Кама буенда тын гына яшәп яткан Зартугай авылына да килеп җитә. Крестьяннан мулла булган, куллары гади эше сагынып торган бу кешегә инкыйлабтан соң авылда кешегә мөнәсәбәт калмый. Ул авыл балаларын укыта. Хәттә муллалыгын ташлап, гади крестьян булып та яшәп карый. Ул мулла хатынына йортка кереп, урта хәлле катламнан байлар даирәсенә килеп кергән кеше, ләкин алар ара-да үз кеше булып китә алмый. Шәяхмәт Айдаров, солтан к/к яшьләр большевиклар яклы. Габбас мулла хатынының абыйсы Габделхәлим б/н түгел, ә ат караучы Гафият карт б/н киңәшергә ярата. Нурия Алабугада рус мәктәбендә укый, Казанга рабфакка керә. Үзен укудан чыгармасыннар ө/н мулла б/н абыстай булган эти- әнисеннән ваз кичәргә мәҗбүр була. Габбас мулланыд 2нче хатыны Хэнифә кыз таба-Шәфикә. Тәминдар Тураевның улы Һашим Нурияне сорап килә. Әти-әнисе Габделхалим абыйларга киңәшкә китәләр, кайтуларына йортлары яна, Шәмсениса җиңеләя. Нурия б/н Солтан Казанда торалар. Г-мнең сеңлесе Наҗия үз эше бәрабәренә туганлык хисләрен таптап уза. Хэнифә б/н Г-мнен үз көчләре б/н салган йортын конфискавать итәләр. Шул көннәрдә Хашим язган җинаять б/ча Нурияне рабфактан калдыру-калдырмавына хәл итәләр. Нурия әти-әнисеннән баш тарта. Бу хәлләр Г-мны аяктан ега. Ул зират каенына барып асылына. Әнә шулай бер гаепсез кеше 20-30ел-ң аяусыз сәясәт корбанына әверелә. 1нче китап-манара кисү вакыйгасы б/н тәмамлана. 2нче китап-Нурия Уразаеванын сугышка хәтле һәм сугыш ел-дагы тормышы сурәтләнә. Әнисе Шәмсениса абыстай үлә. Хәнифә авырлы булып кала, 2 игезәк малай таба. Димәк яхшы нәсел бетми. Хәнифә Чишмэбай кушаматлы Каюм исемле кешегә кияүгә чыга. Бүре Бадулы жалоба язып Чишмэбэйны Себергә җибэрттерә. Нурия кандидат диссерт. яклый. Ире Солтан бик каты авырый, терелә, ләкин агач кискәндә агачка басылып үлә. Нурия күп укый, Зартугайда медпунктта эшли башлый. Аңа яла ягалар, күп каршылыкларны үтәргә туры килә. Балалары Сания һәм Рафаэль.